Thứ hai, 02/11/2026, 19:39

Bà Phạm Kiều Anh Thơ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)

Thứ hai, 02/11/2026, 19:39

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 2-11, Quốc hội thảo luận tại hội trường. Bà Phạm Kiều Anh Thơ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Bà Phạm Kiều Anh Thơ phát biểu trong phiên thảo luận tại hội trường sáng 2-11.

Theo đại biểu Phạm Kiều Anh Thơ, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đã đi vào cuộc sống gần 20 năm, với những nguyên tắc nền tảng được xác lập ngay tại Điều 4: tự nguyện đối với người hiến, người được ghép; vì mục đích nhân đạo. Trên nền tảng ấy, đến tháng 3-2026, cả nước đã thực hiện 11.187 ca ghép, hơn 200.000 người đã đăng ký hiến mô, tạng; những con số ấy cho thấy ghép tạng không chỉ là thành tựu của y học, mà còn thể hiện lòng nhân ái của xã hội.

Dự thảo Luật lần này kế thừa và nâng cao các nguyên tắc đó: đặt sự tự nguyện, không bị cưỡng ép lên hàng đầu; nghiêm cấm mua bán, môi giới mô, bộ phận cơ thể người; hoạt động điều phối được thực hiện thống nhất trên phạm vi toàn quốc thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia. Những ngày qua, việc mở rộng đối tượng hiến đối với người dưới 18 tuổi - một điểm mới của dự thảo, đã nhận được nhiều ý kiến quan tâm, lo ngại của cử tri và nhân dân. Đại biểu đánh giá cao tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo khi kịp thời lắng nghe và chỉnh lý theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên được đăng ký hiến, người dưới 18 tuổi không được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống. Đây là sự điều chỉnh cần thiết, phù hợp với ý kiến của cử tri, đồng thời vẫn bảo đảm chặt chẽ tính khoa học và thực tiễn về điều kiện hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người. Trên tinh thần đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục xem xét, đánh giá đầy đủ tác động trên các khía cạnh đời sống, đạo đức và sự đồng thuận chung của xã hội trước khi luật hóa các nội dung này.

Để Luật thực sự đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng hệ thống hiến, ghép tạng đủ mạnh, đủ công bằng và đủ minh bạch, đại biểu đóng góp thêm 4 nhóm vấn đề.

Thứ nhất, về bảo vệ người hiến khi còn sống.

Khi 91,4% nguồn tạng hiện nay đến từ người hiến sống, quyền lợi của họ cần được bảo đảm đến cùng. Đề nghị bổ sung vào khoản 1, Điều 27 hai quyền: một là, không phải chi trả các chi phí y tế phát sinh trực tiếp từ quá trình hiến, kể cả khi kết quả sàng lọc không đạt; hai là, được theo dõi sức khỏe lâu dài, kết nối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi cư trú, để người hiến không bao giờ cảm thấy bị bỏ lại sau nghĩa cử của mình.

Thứ hai, về thứ tự ưu tiên ghép tại Điều 28.

Dự thảo đã sắp xếp các tiêu chí theo thứ tự áp dụng và chuyển ưu tiên đối với thân nhân người hiến thành tiêu chí bổ sung. Tuy nhiên, tiêu chí ưu tiên người chờ ghép thuộc cơ sở đã phát hiện, vận động, hồi sức duy trì người hiến vẫn nằm trong nhóm tiêu chí điểm d, khoản 3, dễ gây băn khoăn về sự công bằng. Đề nghị chuyển tiêu chí này vào điểm đ, khoản 3, chỉ áp dụng khi người bệnh có mức độ ưu tiên tương đương; đồng thời bổ sung nguyên tắc: “Tiêu chí y khoa là căn cứ chủ yếu xác định thứ tự ưu tiên; thang điểm và kết quả điều phối hằng năm được công khai, bảo đảm tính vô danh của người hiến, người được ghép”.

Thứ ba, về quản lý nhà nước, phối hợp liên ngành và kiểm tra, giám sát.

Dự thảo đã quy định các nhiệm vụ cốt lõi của chức năng điều phối quốc gia tại Điều 29. Tuy nhiên, Luật vẫn chưa có điều riêng về trách nhiệm quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra, giám sát và phối hợp của các bộ, ngành, địa phương. Đề nghị bổ sung 1 điều theo hướng: “Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện chức năng điều phối quốc gia và chủ trì thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động hiến, lấy, ghép, điều phối; các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp theo đề nghị của Bộ Y tế”. Có như vậy, mỗi khâu trong chuỗi hiến, ghép đều có chủ thể chịu trách nhiệm rõ ràng.

Thứ tư, về các điều kiện bảo đảm.

Tại khoản 2, Điều 37 đã quy định trách nhiệm ưu tiên bố trí đi lại, kiểm tra thùng bảo quản và cảnh sát giao thông dẫn đường; khoản 1, Điều 37 đã xác định quỹ hiến tạng là quỹ xã hội, quỹ từ thiện. Đại biểu đề nghị bổ sung thêm việc huy động phương tiện chuyên dụng khi phương tiện thông thường không bảo đảm thời gian bảo quản tạng; và quy định quỹ hiến tạng phải hoạt động công khai, minh bạch, độc lập với hoạt động điều phối. Đồng thời, đề nghị bổ sung vào khoản 3, Điều 5 chính sách phụ cấp đặc thù cho người trực tiếp tham gia hồi sức, lấy, ghép, vận chuyển và điều phối tương xứng với tính chất làm việc đột xuất, áp lực chuyên môn lớn.

"Có những gia đình, ngay trong giờ phút đau đớn nhất bên giường bệnh người thân, vẫn lặng lẽ ký vào lá đơn đồng ý hiến tạng, chỉ với mong muốn: một phần người thân của mình được tiếp tục sống trong một cuộc đời khác. Nghĩa cử ấy là biểu hiện cao đẹp nhất của lòng nhân ái. Nhưng lòng nhân ái chỉ thực sự bền vững khi được pháp luật bảo đảm: bảo đảm sự tự nguyện, bảo đảm sự minh bạch và bảo đảm mỗi tạng hiến đến đúng người cần nhất. Vì vậy, Luật cần phải được xây dựng thật chặt chẽ, khả thi, để người dân yên tâm, người bệnh được đối xử công bằng và người thầy thuốc có cơ sở pháp lý rõ ràng để yên tâm cống hiến" - đại biểu Phạm Kiều Anh Thơ nhấn mạnh.

PV (lược ghi)

#Bà Phạm Kiều Anh Thơ
#Đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ
#Ghép mô
#Hiến tạng
#Hiến bộ phận cơ thể

Bà Phạm Kiều Anh Thơ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)

Ý kiến bạn đọc

Gửi ý kiến của bạn