Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 28-10, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Bà Tô Ái Vang, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.
Bà Tô Ái Vang phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường sáng 28-10.
Theo chuyên gia kinh tế, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật này sẽ tác động trực tiếp và mang lại ý nghĩa chiến lược đối với năng lực cạnh tranh của các vùng kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh thúc đẩy nền kinh tế thị trường vận hành linh hoạt và hội nhập quốc tế sâu rộng, một số quy định trong dự thảo vẫn còn mang nặng quản lý hành chính. Để luật sau khi ban hành khơi thông các điểm nghẽn dòng vốn cho các vùng miền, đại biểu đóng góp 3 ý kiến cụ thể sau đây:
Thứ nhất, tại khoản 3, Điều 1 - bổ sung Điều 6a về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới.
Trong khi thị trường chứng khoán vô cùng nhạy cảm với rủi ro hệ thống. Nhưng nếu hành lang pháp lý về quyền miễn trừ mà quy định mờ nhạt, ranh giới giữa rủi ro công nghệ do khách quan và sai phạm hành chính do chủ quan không rõ ràng, thì các cơ quan quản lý sẽ e ngại phê duyệt các mô hình công nghệ tài chính có tính đột phá. Hệ quả là dòng vốn công nghệ và chất xám sẽ dịch chuyển sang các quốc gia khác trong khu vực có cơ chế thông thoáng hơn.
Hiện nay, ĐBSCL cần nguồn vốn lớn để chuyển đổi mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu, nguồn vốn công không thể bao bọc hết. Các mô hình gọi vốn dựa trên các chuỗi công nghệ tài chính mới rất cần cơ chế thử nghiệm này để hình thành, giải quyết bài toán khát vốn cho nông dân và doanh nghiệp địa phương mà không lo ngại rủi ro pháp lý mơ hồ.
Vì thế, kiến nghị bổ sung tại Điều 6a: “Tổ chức, cá nhân tham gia và quản lý thử nghiệm, nếu thực hiện đúng, đầy đủ quy trình kiểm soát rủi ro đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, thì được miễn trừ trách nhiệm dân sự và hành chính nếu xảy ra thiệt hại do yếu tố khách quan từ công nghệ”. Đồng thời, bổ sung cơ chế thúc đẩy Bảo hiểm rủi ro công nghệ để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư một cách chủ động.
Thứ hai, tại khoản 5, Điều 1 - sửa đổi, bổ sung khoản 3, Điều 20 về quy định bắt buộc phải có xác nhận của kiểm toán đối với khoản ngoại trừ đến điều kiện chào bán.
Quy định này đang xung đột trực tiếp với Luật Kiểm toán độc lập. Kiểm toán viên chỉ đưa ra ý kiến độc lập về tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính, họ không có chức năng và thẩm quyền pháp lý để xác nhận doanh nghiệp có đủ điều kiện chào bán chứng khoán hay không?
Thực tế, có nhiều khoản ngoại trừ chỉ mang tính kỹ thuật, thời điểm. Nếu quy định cứng nhắc sẽ vô tình đóng cánh cửa gọi vốn hợp pháp của những doanh nghiệp thực sự lành mạnh.
Đối với vùng ĐBSCL, các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu nông sản lớn thường chịu tác động bởi tính mùa vụ, biến động tỷ giá và chuỗi cung ứng toàn cầu, nên rất dễ gặp các khoản ngoại trừ kỹ thuật này.
Vì thế, kiến nghị bỏ quy định bắt buộc phải có xác nhận của tổ chức kiểm toán về ảnh hưởng của khoản ngoại trừ. Thay vào đó, cho phép Ủy ban Chứng khoán chấp nhận báo cáo tài chính có ý kiến ngoại trừ nếu giá trị của khoản ngoại trừ đó không vượt quá 5% tổng tài sản hoặc vốn chủ sở hữu của tổ chức phát hành. Đồng thời, buộc doanh nghiệp phải giải trình chi tiết, cam kết lộ trình khắc phục.
Thứ ba, tại khoản 13, 14 của Điều 1 - sửa đổi Điều 74, 75 về tiêu chuẩn Người đại diện theo pháp luật của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ (thường là Chủ tịch HĐQT) phải có số năm kinh nghiệm nghiệp vụ và Chứng chỉ hành nghề chuyên môn sâu.
Quy định này cho thấy sự nhầm lẫn giữa vai trò của Nhà quản trị chiến lược và Người điều hành tác nghiệp chuyên môn. Chủ tịch HĐQT đóng vai trò định hướng điều phối dòng vốn, thu hút đối tác, họ không trực tiếp đứng sàn hay bấm lệnh kỹ thuật.
Khi các tập đoàn, quỹ đầu tư tài chính lớn trên thế giới vào Việt Nam, họ thường bổ nhiệm các Nhà quản trị toàn cầu ngồi ghế Chủ tịch để đưa về tầm nhìn và mở rộng mạng lưới khách hàng quốc tế. Nếu giữ quy định trên, sẽ là một điểm nghẽn hành chính rất lớn, làm sụt giảm sức hút dòng vốn ngoại của Việt Nam.
Vùng ĐBSCL đang rất cần những tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào hạ tầng logistics, cảng biển Trần Đề và các khu công nghiệp quy mô lớn.
Vì thế, kiến nghị chỉ áp dụng điều kiện bắt buộc có Chứng chỉ hành nghề phù hợp đối với Tổng giám đốc (Giám đốc) và các Phó Tổng giám đốc phụ trách chuyên môn trực tiếp. Còn đối với Người đại diện theo pháp luật khác không kiêm nhiệm điều hành, chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực hành vi dân sự, có bằng đại học trở lên thuộc ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng hoặc luật. Điều này vừa tạo sự linh hoạt tối đa cho doanh nghiệp, thu hút tinh hoa quản trị cấp cao, vừa bảo đảm an toàn hệ thống điều hành tác nghiệp.
PV (lược ghi)