Đi dọc sông Cần Thơ hướng từ Vàm Xáng tới Phong Điền, gần tới cầu Tây Đô, bên tay trái, xéo chợ Phong Điền cũ có một cái doi, người ta gọi là doi Lò Bế. Hay chỉ cách khác, đứng trên cầu Tây Đô, nhìn về hướng Cần Thơ, phía bên tay phải cách cầu chừng vài trăm thước, sẽ thấy doi Lò Bế.
Doi Lò Bế nhìn từ bờ kè Phong Điền. Ảnh: DUY KHÔI
Doi là gì? Đó là địa hình đất giáp nước mà theo giảng nghĩa của Huình Tịnh Paulus Của trong “Đại Nam quốc âm tự vị” (1896) là: “Doi: chỗ gio ra ở dọc sông biển, đối với tiếng vịnh là chỗ hụp vô”. Ca dao có câu: “Đất Cần Thơ nam thanh nữ tú/ Đất Rạch Giá vượn hú chim kêu/ Quản chi nắng sớm, mưa chiều/ Lên doi, xuống vịnh cũng chèo thăm em”.
Vậy doi đất đó sao gọi là Lò Bế?
Chuyện xưa kể lại, nơi đây hồi đó là nhị tì, nơi chôn cất của bà con người Hoa, nên ít ai lui tới, định cư. Chỉ có ông họ Lão tên Bế, người gốc Triều Châu đến đây cất nhà, sống bằng nghề trồng rẫy. Cái doi có đất nhà ông nên người ta định danh. Họ Lão, người Tiều phát âm là “Lào”, người dân bản địa gọi lần hồi trại thành Lò. Gọi doi Lò Bế là vì vậy.
Lại có một giả thuyết khác. Do xưa kia, nơi đây có lò tương của một người gốc Triều Châu, chuyên làm tương để bán. Người Tiều gọi bác là “bề”. “Lò Bề” hiểu là ông bác làm lò tương. Người dân gọi trại, sau thành Lò Bế.
Hai thuyết này có nét tương đồng, về một người sinh sống tại đây, được người dân lấy làm dấu chỉ định danh tên đất.
ĐĂNG HUỲNH
Ý kiến bạn đọc