Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, TP Cần Thơ tập trung mọi nguồn lực đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân và tạo lập sổ sức khỏe điện tử. Dù đạt nhiều kết quả khích lệ, thực tiễn cũng đặt ra nhiều “bài toán” về cơ chế, hạ tầng và nhân lực cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị.
Những mô hình đi đầu và kinh nghiệm từ cơ sở
Tính đến hết tháng 9-2026, TP Cần Thơ xếp thứ 11/34 tỉnh, thành phố trên cả nước về tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân, tăng bậc so với thời điểm tháng 8-2026. Tổng số người dân được khám đạt gần 2,3 triệu lượt, tương đương 70,52% dân số.
Những tháng cuối năm, TP Cần Thơ tăng tốc hoàn thành nhiệm vụ khám sức khỏe toàn dân.
Xã Hiệp Hưng là một trong những “điểm sáng” điển hình. UBND xã sớm ban hành hệ thống văn bản đồng bộ, cụ thể hóa nhiệm vụ cho từng ban, ngành, đoàn thể và các ấp; phê duyệt phương án đặt hàng cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh và tổ chức 30 ngày ra quân cao điểm. Các lực lượng đoàn thanh niên, hội phụ nữ, công an xã phối hợp thành lập các đội tình nguyện đưa đón người cao tuổi, người khuyết tật đến điểm khám, hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính và trực tiếp hướng dẫn, cài đặt tài khoản VNeID mức độ 2 tích hợp Sổ sức khỏe điện tử cho hơn 2.000 lượt người.
Trạm Y tế xã Hiệp Hưng phối hợp với các ấp rà soát hơn 5.500 người thuộc diện ưu tiên, trong đó có hơn 3.200 người cao tuổi. Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền qua truyền thanh và mạng xã hội, tính đến giữa tháng 10-2026, toàn xã đã có gần 4.000 người tham gia khám sức khỏe, đạt tỷ lệ trên 71%. Bên cạnh việc đồng bộ kết quả lên ứng dụng VNeID, Phòng Văn hóa - Xã hội xã phối hợp với cơ sở y tế in và trao phiếu kết quả khám cho gần 1.700 người dân.
Tại phường Vĩnh Châu, công tác khám sức khỏe miễn phí đạt 82,56% chỉ tiêu giao (khám cho hơn 14.000 trên tổng số hơn 17.000 dân). Phòng Văn hóa - Xã hội phường làm chủ đầu tư ký hợp đồng, còn Trạm Y tế phường phụ trách chuyên môn cùng Bệnh viện Đa khoa khu vực; huy động lực lượng y tế, công an và đoàn thanh niên tại điểm khám để hỗ trợ người dân tích hợp bảo hiểm y tế và VNeID. Phường đẩy mạnh tuyên truyền song ngữ Việt - Khmer, hỗ trợ kinh phí hậu cần và duy trì giao ban định kỳ.
Song song với chính quyền địa phương, các bệnh viện chuyên khoa và đa khoa các tuyến đóng vai trò nòng cốt trong đảm bảo chất lượng chuyên môn. Toàn thành phố hiện có 52 cơ sở khám sức khỏe đủ điều kiện (33 cơ sở công lập, 19 cơ sở tư nhân) cùng 103 trạm y tế tham gia khám cho trẻ em dưới 6 tuổi và học sinh đầu năm học.
Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ đã áp dụng quy trình điều phối khoa học, trả kết quả xét nghiệm ngay trong ngày lồng ghép với tầm soát các bệnh lý chuyên sâu. Lực lượng công nghệ thông tin của bệnh viện tăng ca xử lý, kết xuất và đồng bộ thành công 3.200 hồ sơ sức khỏe lên Cổng dữ liệu của Bộ Y tế. Nguồn dữ liệu từ chương trình khám toàn dân còn giúp bệnh viện nắm bắt mô hình bệnh tật của từng địa phương, làm nền tảng hỗ trợ 15 trạm y tế xã, phường xây dựng mô hình Bác sĩ gia đình và quản lý sức khỏe cá nhân.
Ở khối chuyên khoa, Bệnh viện Phổi TP Cần Thơ lồng ghép chương trình tầm soát lao vào khám sức khỏe toàn dân. Bệnh viện phối hợp thực hiện sàng lọc, ghi nhận hơn 8.100 trường hợp có triệu chứng nghi ngờ hoặc có yếu tố tiếp xúc gần. 100% đối tượng nghi ngờ được chỉ định chụp X-quang phổi và làm xét nghiệm GeneXpert, qua đó phát hiện 73 trường hợp dương tính với vi khuẩn lao, đưa vào liệu trình điều trị chuẩn theo Chương trình Chống lao Quốc gia.
Nhận diện điểm nghẽn, quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu
Theo báo cáo của Sở Y tế thành phố, đến giữa tháng 10-2026, toàn thành phố vẫn còn 30 xã, phường chưa triển khai hoặc đạt tỷ lệ khám rất thấp, bởi nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Một số địa phương như phường Thuận Hưng hay xã Ngọc Tố lúng túng trong quy trình thủ tục đấu thầu, ký kết hợp đồng dịch vụ. Địa bàn có đông lao động tự do đi làm xa, một bộ phận người dân chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, thậm chí bỏ về khi lấy máu xét nghiệm.
Bên cạnh đó, nhóm đối tượng ưu tiên chủ yếu là người cao tuổi, người khuyết tật, nên việc di chuyển khó khăn, trong khi nguồn kinh phí xã hội hóa hạn hẹp. Các văn bản hướng dẫn liên tục thay đổi gây thụ động cho y tế cơ sở. Hạ tầng công nghệ thông tin tuyến trạm còn yếu, dữ liệu định danh đầu vào chưa đồng bộ, cổng dữ liệu của Bộ Y tế đôi lúc quá tải, còn khâu nhập liệu tại doanh nghiệp và trường học chủ yếu mới dừng lại ở bản giấy. Thủ tục thanh quyết toán kinh phí cũng khiến nhiều đơn vị lúng túng khi ký hợp đồng dịch vụ.
Để khắc phục các tồn tại trên, Sở Y tế TP Cần Thơ đã xây dựng phần mềm quản lý khám sức khỏe dùng chung và tổ chức tập huấn chuyên môn. Lãnh đạo Sở Y tế yêu cầu các xã, phường khi ký hợp đồng đặt hàng hoặc đấu thầu bắt buộc phải đưa điều khoản yêu cầu cơ sở y tế nhập đầy đủ dữ liệu lên hệ thống phần mềm của Sở để liên thông sang ứng dụng VNeID và khẳng định sẽ xử lý nghiêm đối với đơn vị không tuân thủ quy định nhập liệu.
Sở Tài chính cũng hướng dẫn rõ: Nguồn kinh phí do ngân sách nhà nước cấp về địa phương, nên cơ quan đứng ra ký hợp đồng và thanh quyết toán phải là cơ quan quản lý nhà nước như UBND cấp xã, phường hoặc giao phòng văn hóa - xã hội, văn phòng UBND đại diện. Trạm y tế là đơn vị chuyên môn; nếu trạm y tế đủ điều kiện thì cơ quan quản lý nhà nước ký hợp đồng đặt hàng giao trạm y tế thực hiện và thanh toán chi phí; không giao trạm y tế làm chủ đầu tư ký hợp đồng và thanh toán cho các cơ sở y tế khác.
THU SƯƠNG