Sau nhiều năm làm chủ công nghệ giúp robot hình người có thể chạy, nhảy và nhào lộn, các công ty Trung Quốc đang dồn nguồn lực vào một thách thức mới là phát triển “bộ não” trí tuệ nhân tạo (AI) giúp các cỗ máy này có thể đảm đương nhiều công việc đa dạng. Sự chuyển dịch này đang tạo ra làn sóng bùng nổ đầu tư vào lĩnh vực “AI hiện thân” (embodied AI) - nhánh công nghệ phát triển phần mềm giúp robot hiểu môi trường xung quanh, tự học các nhiệm vụ mới và thích ứng linh hoạt mà không cần lập trình thủ công cho từng thao tác.
Trung Quốc đang tập trung phát triển "bộ não" AI. Ảnh: VCG
Theo công ty nghiên cứu dữ liệu ITjuzi, các doanh nghiệp AI hiện thân của Trung Quốc đã huy động được 93,5 tỉ Nhân dân tệ (khoảng 13 tỉ USD) thông qua 322 thương vụ trong nửa đầu năm 2026, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt khiến giá phần cứng giảm mạnh, giới phân tích nhận định biên lợi nhuận trong tương lai sẽ đến từ "bộ não" thay vì khung vỏ robot.
Lĩnh vực mới nổi này đang mở ra một mặt trận cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Trong khi các nhà phát triển Mỹ dẫn đầu về hệ thống AI robot tiên tiến và có lợi thế về chip xử lý hiệu năng cao, các công ty Trung Quốc lại dựa vào năng lực sản xuất sẵn có và nguồn dữ liệu huấn luyện thực tế dồi dào từ các nhà máy để tạo sức cạnh tranh. Nhiều công ty khởi nghiệp chuyên sâu của Trung Quốc như X Square, Galaxea và Spirit AI đều đã đạt mức định giá khoảng 3 tỉ USD. Các nhà sản xuất lớn như UBTech hay Unitree cũng đang chi những khoản thù lao rất lớn để chiêu mộ các nhà khoa học hàng đầu về phát triển mô hình AI.
Khác với các công cụ chatbot học từ văn bản Internet, robot cần dữ liệu về các tương tác vật lý thực tế, từ việc cầm nắm đồ vật đến thao tác với dây cáp mềm. Các doanh nghiệp Trung Quốc đang tiếp cận theo nhiều hướng khác nhau. Trong đó, Spirit AI thuê khoảng 1.000 người ghi lại các hoạt động thường ngày và công nghiệp. ACE Robotics dùng cảm biến đeo trên người công nhân để ghi lại chuyển động và lực kẹp. Trong khi Ant Group (thông qua đơn vị Robbyant) đã huấn luyện mô hình dựa trên 160.000 giờ dữ liệu trên 20 cấu hình robot thuộc 17 thương hiệu. Một số công ty khác như DexForce lại đẩy mạnh việc dạy robot trong môi trường mô phỏng kỹ thuật số.
Về mặt ứng dụng thực tế, một số đơn vị đã đưa robot vào vận hành thử nghiệm. Hãng sản xuất pin CATL cho biết robot của Spirit AI đang thực hiện việc cắm đầu nối dây cáp linh hoạt trong quá trình thử nghiệm bộ pin tại nhà máy với độ chính xác trên 99%. Tại Thượng Hải, robot của Robbyant cũng đang tham gia xử lý đơn thuốc tại hai nhà thuốc dưới sự giám sát của nhân viên y tế.
Tuy nhiên, ngành robot AI của Trung Quốc vẫn đối mặt với một số khó khăn, trong đó có hạn chế về nguồn cung chip AI tiên tiến của Nvidia do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, cùng những yêu cầu chặt chẽ đối với hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Dù các doanh nghiệp trong nước đang nỗ lực tối ưu hóa thuật toán và phát triển chip thay thế, việc chuyển các kết quả trình diễn công nghệ thành sản phẩm có khả năng ứng dụng thương mại ổn định vẫn cần thêm thời gian.
THÀNH HỮU (TTXVN)
Ý kiến bạn đọc