Theo số liệu chính thức công bố ngày 10-11, trong bối cảnh Bắc Kinh chịu nhiều sức ép về cán cân thương mại, thặng dư thương mại của Trung Quốc đã vượt 1.000 tỉ USD năm thứ hai liên tiếp.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại 1.040 tỉ USD. Riêng tháng 10, mức thặng dư giảm xuống còn 105,3 tỉ USD, so với 133,5 tỉ USD trong tháng 9. Với kết quả này, Trung Quốc đang trên đà vượt mức thặng dư kỷ lục 1.200 tỉ USD của năm ngoái.
Cơ quan Hải quan Trung Quốc cho biết kim ngạch xuất khẩu tháng 10-2026 tăng 35,2%, trong khi nhập khẩu tăng 41,6% so với cùng kỳ 2025. Xuất khẩu tăng mạnh trong năm nay, chủ yếu nhờ các mặt hàng công nghệ cao như chất bán dẫn và ô tô.
Xe điện là một trong những mặt hàng xuất khẩu tăng mạnh trong năm nay của Trung Quốc. Ảnh: WSJ
Bà Alicia García-Herrero, nhà kinh tế tại ngân hàng Natixis (Pháp), cho rằng tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, mức tiết kiệm trong nước cao và nhu cầu nội địa suy yếu đang buộc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu. Tuy nhiên, do một số quốc gia đang tăng cường bảo vệ ngành sản xuất trong nước, nên tình trạng này không thể kéo dài.
Ông Dave Chia, chuyên gia kinh tế thuộc công ty Moody's Analytics (Mỹ), dự báo xuất khẩu của Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những tháng còn lại của năm, chủ yếu nhờ các mặt hàng điện tử và ô tô. Ông nhận định các biện pháp hạn chế thương mại của Liên minh châu Âu (EU) và việc Mỹ gia tăng rào cản thương mại cũng như thuế quan, đang tạo ra những rủi ro đáng kể đối với xuất khẩu của Trung Quốc. Ngoài ra, xuất khẩu của nước này có thể bị ảnh hưởng nếu ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) gặp khó khăn. Việc giá chip, hàng điện tử và khối lượng vận chuyển hàng hóa suy giảm sẽ tác động mạnh đến Trung Quốc.
Thương mại được dự báo là một trong những vấn đề trọng tâm tại cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra cuối tháng 11-2026 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Việc hai nước gia hạn thỏa thuận "đình chiến" thương mại đến tháng 1-2027 đã phần nào giúp các nhà xuất khẩu giảm áp lực. Tuy nhiên, triển vọng duy trì thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng.
Ông Vương Hinh, người đứng đầu Hiệp hội thương mại điện tử xuyên biên giới Thâm Quyến (SZCBEA), cho biết các chính sách thương mại của Mỹ và châu Âu đang gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp Trung Quốc trong việc mở rộng thị trường.
Xuất khẩu tăng trưởng mạnh đã góp phần bù đắp nhu cầu nội địa trì trệ. Kinh tế Trung Quốc được dự báo đạt mục tiêu tăng trưởng chính thức 4,5-5% trong năm nay, thấp hơn chút so với mức tăng 5% của năm 2025.
VŨ TUÂN
Ý kiến bạn đọc