Nước nào phát thải khí nhà kính nhiều nhất?

Các nhà lãnh đạo thế giới đang tập trung tại thành phố biển Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) để tham dự Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (COP31). Lúc này, nước nào và ngành nào đang tạo ra lượng khí nhà kính gây biến đổi khí hậu nhiều nhất chính là câu hỏi nhận được sự quan tâm lớn.

Bùn đất phủ kín các tòa nhà sau trận lũ quét ở Nepal hồi tháng 8-2026. Ảnh: Reuters

COP31, diễn ra từ ngày 9-20/11, trong bối cảnh lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu tiếp tục tăng. Theo số liệu mới nhất từ ​​Trung tâm Nghiên cứu Chung (JRC) của Ủy ban châu Âu và Cơ quan Năng lượng Quốc tế, thế giới phát thải 54,1 tỉ tấn khí nhà kính năm 2025, tăng 0,7% so với năm 2024 và tăng tới 68,5% so với năm 1990. Trong đó, CO₂ chiếm 73,8% tổng lượng phát thải toàn cầu vào năm ngoái, CH₄ chiếm 17,6%, N₂O chiếm 5,3%, các loại khí chứa flo chiếm 3,3%.

Theo JRC, ngành năng lượng là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm gần 30% tổng lượng khí thải toàn cầu vào năm 2025. Con số này đã tăng khoảng 4 lần kể từ năm 1970, do nhu cầu điện năng tăng vọt tại các nền kinh tế đang phát triển nhanh như Trung Quốc hay Ấn Độ.

Trong khi đó, các ngành công nghiệp, gồm sản xuất và khai thác mỏ, là nguồn phát thải lớn thứ hai, chiếm 21%, còn lĩnh vực giao thông vận tải đứng thứ ba khi chiếm 16% tổng lượng khí thải. Tổng cộng, 3 lĩnh vực này tạo ra khoảng 2/3 lượng khí thải toàn cầu, phần còn lại đến từ nông nghiệp 12%, hoạt động khai thác than, dầu và khí đốt 11%, các tòa nhà 6,6% và chất thải 3,6%. Riêng hoạt động vận tải biển và hàng không quốc tế chiếm 2,6% lượng khí thải toàn cầu.

JRC cho biết, năm 2025, 3 quốc gia phát thải lớn nhất đã tạo ra gần 1/2 tổng lượng khí nhà kính toàn cầu. Trong đó, Trung Quốc thải ra gần 16 tỉ tấn, chiếm 29,5%; Mỹ 6,02 tỉ tấn, chiếm 11,1% và Ấn Độ 4,51 tỉ tấn, chiếm 8,3%. 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu cùng nhau “đóng góp” 5,8% lượng khí thải, Nga 4,8%, Indonesia 2,5%, Brazil 2,4% và Iran 2,1%.

Tại Trung Quốc, ngành năng lượng là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm 42% tổng lượng khí thải cả nước này, kế đến là ngành công nghiệp 31% và sản xuất nhiên liệu 9,5%. Hồi tháng 9-2025, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu cam kết cắt giảm lượng khí nhà kính của nước này từ 7-10% so với mức đỉnh vào năm 2035.

Trong khi đó, tại Mỹ, ngành giao thông vận tải là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm 29%, ngành năng lượng 26% và ngành công nghiệp 14%. Còn tại Ấn Độ, năng lượng đóng góp 35% tổng lượng khí thải, công nghiệp 24% và nông nghiệp 19%.

Khi các loại khí thải tích tụ trong khí quyển, chúng giữ lại nhiệt, làm tăng nhiệt độ toàn cầu, đồng thời thúc đẩy các đợt nắng nóng, hạn hán, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), năm 2025, lượng nhiệt tích tụ trong các đại dương trên thế giới đạt mức cao nhất từng được ghi nhận; tốc độ ấm lên của đại dương cũng tăng mạnh trong 2 thập kỷ qua.

Cũng theo WMO, các hiện tượng thời tiết cực đoan trong năm 2026 đã cướp đi sinh mạng của hàng chục ngàn người và buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Tại châu Âu, các đợt nắng nóng, hạn hán và cháy rừng từ tháng 5 đến tháng 8 khiến 30.000 chết. Đáng chú ý, vụ sông băng sụp đổ trên Himalaya kéo theo trận lũ quét kinh hoàng hôm 26-8 đã khiến hơn 1.500 người thiệt mạng ở Nepal, trong khi khoảng 5.600 người mất tích. Trước đó, bão Bavi hồi cuối tháng 6 và đầu tháng 7 đã buộc 3 triệu người tại Trung Quốc phải sơ tán và khiến 26 người chết ở Philippines. Ít lâu sau đó, bão nhiệt đới Maysak cướp đi sinh mạng của 171 người và gây thiệt hại hơn 3 tỉ USD tại Trung Quốc. Hồi đầu năm, lũ lụt và bão gió trên khắp khu vực Tây Địa Trung Hải khiến hơn 180.000 người tại Maroc phải rời bỏ nhà cửa, trong khi thời tiết cực lạnh và tuyết rơi dày đặc ở Bắc Mỹ làm 174 người thiệt mạng.

TRÍ VĂN (Theo Al Jazeera)