Thái Lan đang mở rộng tham vọng không gian bằng kế hoạch xây dựng một cơ sở phóng vệ tinh cùng nỗ lực phát triển ngành công nghiệp vệ tinh trong nước. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng thách thức hiện nay của Bangkok là thu hút đầu tư và thúc đẩy nhu cầu thương mại.
Mô hình vệ tinh trong quỹ đạo không gian được trưng bày tại triển lãm vũ trụ quốc tế ở thủ đô Bangkok. Ảnh: CNA
Trong nhiều năm, nhà vật lý Thái Lan Nattaporn Chattam cùng cộng sự tại Đại học Kasetsart đã nỗ lực đưa một thiết bị khoa học nặng 27kg lên quỹ đạo, cách Trái đất tầm 400km. Với sự hỗ trợ từ Cơ quan Phát triển Công nghệ Không gian và Địa tin học Thái Lan (GISTDA), đây là dự án nghiên cứu đầu tiên của người Thái được đưa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) theo một thỏa thuận với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA).
Mục tiêu của thí nghiệm là nghiên cứu cách các tinh thể lỏng vận hành trong môi trường vi trọng lực, nơi lực hấp dẫn của Trái đất yếu hơn nhiều so với trên bề mặt hành tinh. Theo thỏa thuận, các phi hành gia NASA thay mặt nhóm nghiên cứu Thái Lan bắt đầu thực hiện thí nghiệm trên ISS từ tháng 12 năm ngoái và đưa thiết bị trở lại địa cầu vài tháng sau đó. Tuy nhiên, nó đã bị bỏ quên trên ISS thay vì được đưa lên tàu vũ trụ mang về. Tháng 6-2026, thiết bị cuối cùng cũng được đưa về Trái Đất và trao trả cho các nhà nghiên cứu Thái Lan hồi tháng rồi.
Thí nghiệm của nhà vật lý Nattaporn nằm trong nỗ lực chung của khu vực Đông Nam Á nhằm tạo chỗ đứng trong nền kinh tế vũ trụ toàn cầu. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các cường quốc vũ trụ, các quốc gia trong khu vực đang tìm kiếm những cơ hội thương mại mới và hướng tới tự chủ hơn về công nghệ. Trong khi Singapore mở rộng ngành công nghiệp vũ trụ thương mại, Việt Nam đẩy mạnh hợp tác với các đối tác quốc tế trong chế tạo, thử nghiệm và đưa vệ tinh lên quỹ đạo; Indonesia và Malaysia ấp ủ tham vọng liên quan đến cơ sở hạ tầng phóng vệ tinh; Philippines có kế hoạch xây dựng chương trình vũ trụ riêng, gồm triển khai vệ tinh quan sát Trái đất mới nhằm hỗ trợ nông nghiệp, ứng phó thiên tai và giám sát hàng hải.
Về phần mình, Thái Lan cũng có chiến lược phát triển năng lực vũ trụ quốc gia - tham vọng được thể hiện rõ nét tại triển lãm vũ trụ quốc tế quy mô lớn diễn ra ở thủ đô Bangkok mới đây. Tại triển lãm, các mô hình phi hành gia được đặt cạnh những kiện hàng chứa linh kiện vũ trụ và các mô hình vệ tinh, trong khi các công ty giới thiệu nhiều loại hình công nghệ, từ phần cứng tàu vũ trụ cho đến phần mềm giám sát điều kiện trên Trái đất.
Hiện Thái Lan đang theo đuổi những tham vọng lớn hơn nhiều, gồm kế hoạch xây dựng sân bay vũ trụ có thể cho phép phóng tên lửa ngay từ lãnh thổ Thái Lan, đồng thời nỗ lực phát triển ngành công nghiệp vũ trụ nội địa có khả năng chế tạo vệ tinh và các công nghệ tiên tiến khác.
Pakorn Apaphant, Giám đốc điều hành GISTDA, cho biết Thái Lan coi công nghệ vũ trụ là phương thức để củng cố nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp, bởi “lĩnh vực vũ trụ ngày nay không chỉ gói gọn trong việc đưa con người vào không gian nữa”. Dù vậy, ông Pakorn cũng nhận định rằng tuy Thái Lan có kinh nghiệm trong việc sử dụng dữ liệu vệ tinh, thiết kế, lắp ráp và thử nghiệm các thiết bị vũ trụ, nhưng việc phát triển ngành công nghiệp nội địa bền vững đòi hỏi nguồn vốn đầu tư dồi dào, chuyên môn kỹ thuật cao và nhu cầu thương mại thực tế.
Hiện GISTDA đang vận hành 2 vệ tinh quan sát Trái đất và có kế hoạch mở rộng đội vệ tinh lên 18 đơn vị trong 6-7 năm tới. Theo ông Pakorn, các công ty Thái Lan đang phát triển linh kiện cho chương trình vệ tinh THEOS-3 của nước này, gồm cấu trúc nhôm, các bộ phận sợi carbon, tấm pin Mặt trời và phần mềm. Dự án này nhằm mục đích cải thiện khả năng quan sát Trái đất, gồm cả giám sát nông nghiệp và môi trường. Mục tiêu dài hạn hơn là sản xuất thiết bị cho khách hàng quốc tế.
TRÍ VĂN (Theo Channel News Asia)
Ý kiến bạn đọc