Gần 2 năm qua, các thành viên đảng Dân chủ trong Quốc hội Mỹ đã không thể làm gì để điều tra những bê bối tiềm tàng và các xung đột lợi ích bủa vây Tổng thống Donald Trump cùng các doanh nghiệp gia đình ông. Tuy nhiên, sau khi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11, phe Dân chủ sẽ có trong tay thẩm quyền trong quốc hội khóa mới vào đầu năm 2027 để mở các cuộc điều tra, tổ chức các phiên điều trần và ban hành trát đòi hầu tòa.
Tổng thống Trump (trái) và Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth đều đứng trước khả năng bị luận tội. Ảnh: AP
Trong thông điệp đầu tiên sau khi đảng Dân chủ được xác nhận giành thắng lợi, dân biểu Robert Garcia - người chuẩn bị đảm nhận vai trò chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện - đã gửi cho chính quyền Trump một ẩn ý ngắn gọn: “Hãy tìm luật sư đi”.
Nhiều xung đột lợi ích
Trong một cuộc trả lòi phỏng vấn báo chí sau đó hôm 4-11, ông Garcia giải thích lời cảnh báo trên của ông chủ yếu nhắm vào những người tại Nhà Trắng đã “dính líu đến tham nhũng” và làm giàu cho bản thân. “Gia đình tội phạm Trump là ưu tiên hàng đầu trong các cuộc điều tra của chúng tôi,” ông tuyên bố.
Theo ông Garcia, Tổng thống Trump sau khi trở lại Nhà Trắng cách đây gần 2 năm đã từ bỏ cam kết được đưa ra từ nhiệm kỳ đầu tiên về việc kiểm soát các hoạt động kinh doanh của gia đình mình, tạo điều kiện cho những dự án mới giúp mang lại lợi nhuận cho chính mình, các con trai và một số cố vấn của ông.
Thời báo New York cho biết, các khoản thu nhập tài chính của Tổng thống Trump đã tăng lên đáng kể trong nhiệm kỳ thứ hai, phần lớn nhờ vào hoạt động kinh doanh tiền điện tử. Những dự án này đã mang về doanh thu ít nhất 1,4 tỉ USD trong năm ngoái. Trong khi đó, các dự án bất động sản quốc tế mới của đế chế Trump Organization tại Qatar, Saudi Arabia và một số quốc gia khác được sử dụng tên thương hiệu gia đình Trump để đổi lấy các khoản thanh toán. Bên cạnh đó, các nhà lập pháp Dân chủ muốn điều tra các hoạt động của con trai lớn của Tổng thống, Donald Trump Jr, người đã để một doanh nhân người Nga có quan hệ với Điện Kremlin chi trả hàng trăm ngàn đô-la tài trợ cho bữa tiệc hậu đám cưới của mình tại Bahamas trong năm nay.
Khó luận tội ông Trump?
Ngoài ra, hàng loạt vấn đề khác cần điều tra gồm cách thức Tổng thống tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran mà không cần sự cho phép của quốc hội; các quyết định lạm quyền chi tiêu xây dựng từ ngân sách quốc gia; hành vi làm suy yếu cơ sở hạ tầng y tế công cộng cùng các hoạt động nghiên cứu khoa học về những căn bệnh mãn tính và gây tử vong; những lợi ích của tỉ phú công nghệ Elon Musk khi bỏ ra hàng trăm triệu USD để tài trợ cho đảng Cộng hòa, cùng những thất bại của sáng kiến thành lập Ban Hiệu quả Chính phủ vốn không đạt được mục tiêu tiết kiệm chi phí 1.000 tỉ USD như cam kết.
Đáng chú ý, một trong những mục tiêu chính của đảng Dân chủ là cách chính quyền Trump xử lý các bê bối liên quan đến Jeffrey Epstein - tội phạm tình dục đã bị kết án trước khi qua đời - cũng như các mối liên hệ của cá nhân ông Trump cùng những nhân vật quyền lực khác với ông này.
Trong phát biểu đầu tiên tại Nhà Trắng sau thất bại của đảng Cộng hòa, ông Trump đã gạt bỏ những lo ngại phe Dân chủ có thể khởi động tiến trình luận tội ông. Khi được báo giới chất vấn về khả năng này, ông Trump cảnh báo điều đó sẽ hủy hoại đảng Dân chủ, bởi “không có lý do gì” để tiến hành luận tội vị tổng thống đã “xây dựng được một đất nước thành công”.
Tại Hạ viện, đảng Dân chủ giành được 235 ghế, vượt trên ngưỡng 218 ghế cần thiết để đạt đa số quá bán. Do đó, nếu tất cả các nghị sĩ đảng Dân chủ cùng bỏ phiếu ủng hộ một nghị quyết luận tội, thì nghị quyết đó có thể được thông qua. Tuy nhiên, việc luận tội cần xem xét thế đa số tại Thượng viện để biết liệu quá trình luận tội có thể dẫn đến việc kết tội và bãi nhiệm hay không. Một phiên tòa luận tội tại Thượng viện cần có 2/3 số phiếu thuận (67 phiếu cần thiết) để tuyên kết tội. Trong khi đó, đảng Dân chủ chỉ kiểm soát tối đa 56 ghế Thượng viện. Ở nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Trump đã bị luận tội 2 lần, nhưng Thượng viện đều tuyên ông vô tội.
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng có khả năng cao sẽ bị luận tội vì cuộc chiến chống Iran.
ĐỨC TRUNG
Ý kiến bạn đọc